140 lat!

Sto czterdzieści lat temu powstało Towarzystwo Tatrzańskie
W XIX wieku polskie społeczeństwo, podzielone zaborami, okazywało coraz większe zainteresowanie ojczystą przyrodą, widząc w eksponowaniu jej walorów duże możliwości edukacyjne, w tym także kształtowania postaw patriotycznych. Podatny grunt do tych działań uzyskano w Galicji, gdzie Austria, po przegranej wojnie z Prusami, po1866 r. zmuszona została do udzielenia narodom mieszkającym w jej granicach różnych form autonomii. W Galicji powołano tedy Sejm Krajowy, który decydował o lokalnych sprawach, od 1869 roku zaczęto wprowadzać język polski do szkół, urzędów i sądów, przywrócono polskość uniwersytetów. Galicja stała się głównym ośrodkiem polskiego życia narodowego. Tam też, wśród zainteresowanych turystyką, w drugiej połowie XIX stulecia zaczęła, dojrzewać idea stworzenia organizacji promującej turystykę. Podobne organizacje powstały już wcześniej w Anglii, Austrii, Szwajcarii, Niemczech, Włoszech i Stanach Zjednoczonych.

W dniu 3 sierpnia 1873 roku odbyło się w Zakopanem przyjęcie z okazji wizyty Józefa Szalaya ze Szczawnicy, urządzone przez Ludwika Eichborna, na którym padła propozycja powołania stowarzyszenia turystycznego. Wśród inicjatorów był kapitan Feliks Pławicki, poseł do Sejmu Galicyjskiego, który wspólnie z Eugeniuszem Janotą opracował statut. Dokument ten określił nazwę powstałej organizacji jako Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie. Został on wydany z datą 31 grudnia 1873 roku w Nowym Targu.

Statut ten, zarejestrowany 19 marca 1874 r. przez Namiestnictwo we Lwowie, uznawany jest za formalny akt założenia Towarzystwa. Podpisali go Mieczysław Rey, Jadwiga z Zamoyskich Sapieżyna, Marcin Nałęcz Kęszycki, Ludwik Eichborn, Feliks Pławicki i Józef Szalay.

[Rozmiar: 68305 bajtów]

Parę miesięcy później, 31 maja 1874 r., uchwalono nowy statut wprowadzający zasadnicze zmiany. Przeniesiono siedzibę Towarzystwa do Krakowa, zmieniono nazwę na Towarzystwo Tatrzańskie (słowo Galicyjskie mówiło o jego zamkniętym – co do członkostwa i zakresu eksploracji – charakterze), a przede wszystkim umożliwiono tworzenie oddziałów terenowych. Na walnym zgromadzeniu w Krakowie 28 maja 1876 r. uchwalono statut oddziałów Towarzystwa oraz powołano Oddział w Stanisławowie. Następny oddział, z siedzibą w Kołomyi, został powołany na nadzwyczajnym walnym zgromadzeniu 2 grudnia 1877 r. W 1883 r. powstał Oddział TT we Lwowie, a w 1893 – Pieniński w Szczawnicy.

Przed I wojną światową powstały także: Oddział Babiogórski (1905), Oddział „Beskid” w Nowym Sączu (początkowo jako odrębne stowarzyszenie, które w 1907 roku wstąpiło do TT).

Znaczący rozwój działalności w oddziałach nastąpił po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. W sumie, w okresie od 1876 do 1950 r. funkcjonowały 42 oddziały Towarzystwa. To one właśnie, znakując szlaki oraz budując schroniska, położyły podwaliny pod rozwój polskiej turystyki górskiej. Oddziały terenowe, pracując intensywnie i owocnie od początku swojej działalności, stały się chlubą Towarzystwa, udowadniając słuszność tezy, że jego znaczący rozwój może być realizowany jedynie poprzez samodzielne, niezależne jednostki.

Już w pierwszym roku istnienia, w celu ułatwienia dostępu do gór, wybudowano schronisko – niewielki obiekt nad Morskim Okiem, nazwany imieniem Stanisława Staszica. Od tego czasu budowa schronisk stała się jednym z podstawowych zadań realizowanych przez Zarząd Główny i oddziały Towarzystwa. W 1876 r. powstało w Roztoce schronisko im. Wincentego Pola, a w 1878 r. pierwsze poza Tatrami schronisko na połoninie Gadżyna pod Szpyciami w Czarnohorze. Przyjmując klasyfikację Władysława Krygowskiego, możemy odnotować, że na koniec okresu międzywojennego PTT dysponowało 54 schroniskami, 81 stacjami turystycznymi i 10 schroniskami niezagospodarowanymi. Wysiłek ten częściowo zniweczyła II wojna światowa. Utrata Kresów Wschodnich to także utrata bardzo atrakcyjnych pasm górskich, a wraz z nimi zbudowanych tam schronisk. W czasie wojny znaczna ilość obiektów w górach, które po zakończeniu działań wojennych pozostały w granicach Polski, uległa zniszczeniu. Z kolei po wojnie przejęto pozostałe po organizacjach niemieckich schroniska w Sudetach. Rok 1950 PTT kończyło posiadając 48 schronisk i 21 stacji turystycznych.

W początkowym okresie działalności udostępnianie gór polegało na budowaniu dróg, ścieżek i mostków. W 1875 r. zbudowano ścieżkę na Czerwone Wierchy, tak zrealizowaną, że nawet szanowne turystki bez wielkiego zmęczenia i w krótszym niż przedtem czasie mogą dotrzeć do celu (jak podawał w „Sprawozdaniu z czynności Towarzystwa za czas od 3 sierpnia 1873 do 28 maja 1876 roku” Leopold Świerz). Działacze TT w Karpatach Wschodnich, organizując w początkowym okresie działalności liczne wycieczki, zorientowali się, że przeszkodą na drodze do rozpowszechnienia ruchu turystycznego jest brak dostatecznej liczby przewodników oraz wysoki koszt ich najęcia. Chcąc temu zaradzić, należało doprowadzić do budowy i oznakowania ścieżek w najbardziej atrakcyjnych rejonach gór. Pierwsze działania, mające charakter znakowania szlaków turystycznych w Karpatach Wschodnich, podjął w 1884 roku Leopold Wajgel, wiceprezes zarządu Oddziału Czarnohorskiego w Kołomyi. Wykonał on i umieścił na drodze od Krasnego Łuhu na Howerlę i dalej, głównym grzbietem Czarnohory, do Zełenego, 56 drogowskazów, a na wszystkich szczytach Czarnohory tablice z nazwami szczytów.

Prace związane z budową szlaków turystycznych nabierały rozmachu. W dniu 5 lutego 1901 r. Franciszek Nowicki skierował do sekretarza Wydziału Towarzystwa (tak ówcześnie określano Zarząd Główny) memoriał w sprawie utworzenia Orlej Perci w Tatrach. Pierwszy rzucił nie tylko pomysł, ale i zaproponował przebieg tegoż szlaku oraz jego nazwę – Orla Perć. W memoriale tym wspomina o osiągnięciach taternickich ks. Walentego Gadowskiego w przejściach i wytyczaniu ścieżek w rejonie grani Tatr Wysokich oraz o skonsultowaniu z nim właśnie tych dróg. Budowę Orlej Perci rozpoczęto w 1903 roku,a zakończono w 1906 roku.

W 1924 r. Kazimierz Sosnowski rzucił hasło budowy szlaku, który łączyłby najbardziej atrakcyjne pasma górskie. W latach trzydziestych minionego wieku idea ta została urzeczywistniona poprzez budowę Głównego Szlaku Beskidzkiego, któremu po 1935 r. nadano imię Marszałka Józefa Piłsudskiego, a który na trasie od Ustronia do Wołosatego w Bieszczadach istnieje do dzisiaj. Od tego czasu corocznie powstawały nowe szlaki, składające się na funkcjonujący do dnia obecnego system górskich szlaków turystycznych. Mając na uwadze konieczność propagowania zarówno gór, jak i turystyki górskiej, w 1876 r. Towarzystwo Tatrzańskie rozpoczęło wydawanie Pamiętników TT. Ogółem do 1920 r. wydano 38 roczników. W wyniku problemów finansowych po tym roku Wydział TT nie wydał kolejnego numeru. Wydawanie rocznika zostało podjęte przez Oddział Lwowski, który w 1923 r. wydał pierwszy tom Wierchów, pod redakcją Jana Gwalberta Pawlikowskiego. Do wybuchu II wojny światowej ukazało się 16 roczników. Wierchy są wydawane do dzisiaj, aktualnie przez Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie. W 1907 r. z inicjatywy Sekcji Turystycznej TT zaczęto wydawać kolejny periodyk – Taternik. Innymi wydawnictwami znaczącymi wiele dla rozwoju turystyki były przewodniki. Pierwszym, który ukazał się pod auspicjami Towarzystwa, był Ilustrowany przewodnik do Tatr i Pienin autorstwa Walerego Eljasza, którego trzecie wydanie z 1886 r. zostało przez Towarzystwo wykupione. Z kolei pierwszym, całkowicie wydanym z inicjatywy Towarzystwa, był – opublikowany staraniem Oddziału Czarnohorskiego, a napisany przez Henryka Hoffbauera – Przewodnik na Czarnohorę i do Wschodnich Beskidów, którego pierwszy zeszyt wydano w 1897, a drugi w 1898 r. Wśród innych przewodników należy wyróżnić dzieło Kazimierza Sosnowskiego – Przewodnik po Beskidzie Zachodnim od Krynicy po Wisłę łącznie z Pieninami i terenami narciarskimi, wydany w 1914 r. nakładem Oddziału Towarzystwa Tatrzańskiego „Beskid” w Nowym Sączu. Wznawiany parokrotnie, wprowadzał wiele pokoleń turystów w Beskidy. Podobne znaczenie dla poznania Karpat Wschodnich miał wydany staraniem Zarządu Głównego PTT w latach 1933–1935 w dwóch tomach, a w trzech woluminach Przewodnik po Beskidach Wschodnich autorstwa Henryka Gąsiorowskiego. Ilość wydawnictw, w tym także wydanych po II wojnie światowej, jest bardzo duża i w wielu przypadkach jest również do dziś cenną pomocą w poznawaniu gór.

Znaczącą rolę w poznawaniu gór należy przyznać także przewodnictwu turystycznemu. Problem ten został dostrzeżony przez TT już na początku jego istnienia. W 1875 r. Towarzystwo zatwierdziło znanych sobie co do kwalifikacji i umiejętności przewodników tatrzańskich, wydało im legitymacje i ustaliło zasady wynagradzania. W 1887 r. przewodnicy zostali podzieleni według posiadanych kwalifikacji na trzy klasy, które uprawniały do prowadzenia na określone szczyty o różnym stopniu trudności. Od tego też zależało ich wynagrodzenie. W tym okresie działało 18 przewodników. Przewodnik, prócz prowadzenia właściwą drogą, był zobowiązany do noszenia 10-kilogramowegobagażu – bez dodatkowego wynagrodzenia. Oprócz legitymacji przewodnicy otrzymali od Towarzystwa również odznaki, tzw. „blachy”, które noszone są przez przewodników po dziś.

Na początku XX stulecia zmieniło się podejście do przewodnictwa. Nastąpił rozwój samodzielnego taternictwa, zwłaszcza po powstaniu Sekcji Turystycznej TT, a przewodnicy (z małymi wyjątkami) przestali uczestniczyć – jako pionierzy-zdobywcy- w wytyczaniu nowych dróg tatrzańskich, natomiast zaczęli oprowadzać turystów na zasadach komercyjnych po standardowych trasach. W 1900 r. TT powołało do życia komisję do spraw przewodników tatrzańskich, a kolejne, powoływane już w ramach PTT, instytucje czuwały nad rozwojem przewodnictwa. 23 marca 1933 r. w Dworcu Tatrzańskim w Zakopanem na spotkaniu, w którym wzięło udział 14 przewodników, przedstawiciele Zarządu Głównego PTT, Sekcji Turystycznej PTT i Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, został zatwierdzony Regulamin dla spraw przewodnictwa tatrzańskiego określający pierwsze standardy realizowania usług przewodnickich. W tym czasie funkcjonowało 22 przewodników tatrzańskich. Nastąpił rozwój komercyjnego rynku usług przewodnickich. Nowe podejście do przewodnictwa i konieczność pozyskania kadry przewodnickiej dla umasowionego ruchu turystycznego spowodowały uzyskiwanie uprawnień przewodnickich przez osoby nie będące z pochodzenia góralami. Dyskusja na ten temat ciągnęła się w Towarzystwie już od 1932 r., kiedy to, po raz pierwszy za pieniądze, poprowadzili turystów taternicy – niegórale. Nieco wcześniej rozpoczęto prace nadbudową przewodnictwa poza Tatrami.

Dążenia do nadania działalności Towarzystwa charakteru odpowiadającego zróżnicowanemu zainteresowaniu jego członków, spowodowały powstawanie specjalistycznych sekcji. W 1903 r. powstała Sekcja Turystyczna (właściwie taternicka). Początkowo mogli się do niej zapisywać wszyscy chętni, ale praktycznie jej członkami zostawali taternicy. Po paru latach Sekcja przekształciła się w zamknięty klub, do którego mogli wstępować jedynie kandydaci legitymujący się wysokimi kwalifikacjami taternickimi. W 1935 r. doszło do połączenia Sekcji Turystycznej PTT, Sekcji Taternickiej AZS w Krakowie i Koła Wysokogórskiego przy Oddziale Warszawskim PTT, i powstania Klubu Wysokogórskiego PTT, działającego na prawach oddziału. Powstały w 1907 r. Zakopiański Oddział Narciarzy, który w 1911 r. przekształcił się w Sekcję Narciarską, dał początek zorganizowanemu narciarstwu w Towarzystwie Tatrzańskim. 30 listopada 1930 r. w Krakowie odbyła się konferencja, przybyłych na zaproszenie ZG PTT, przedstawicieli oddziałów, kół oraz sekcji i kół narciarskich z całego kraju. Uznano za konieczne utworzenie sekcji narciarskich przy oddziałach i kołach Towarzystwa oraz odpowiedniej ich reprezentacji przy Zarządzie Głównym PTT, a także nadanie organizacjom narciarskim w PTT nazwy: Sekcja Narciarska Oddziału lub Koła PTT. W większości oddziałów PTT powstawały takie sekcje, przeważnie jednocześnie będąc klubami zrzeszonymi w Polskim Związku Narciarskim. W okresie międzywojennym do SN PTT należeli najbardziej znani sportowcy olimpijczycy, m.in. Bronisław Czech i Stanisław Marusarz.

W 1909 r. w Zakopanem powstało Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Działało ono jako samodzielne stowarzyszenie. W roku 1927 na walnym zebraniu podjęto uchwałę o wejściu TOPR w skład Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, jako jego Sekcja Ratunkowa. Kolejna zmiana zaszła w 1935 r., kiedy to na skutek zmiany statutu Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego TOPR stał się Sekcją Ratowniczą Oddziału PTT w Zakopanem, zachowując jednak swoją pierwotną nazwę: Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Pod koniec okresu międzywojennego powstały także Sekcje Ratownicze Oddziałów PTT w Stanisławowie i Żywcu. W okresie okupacji niemieckiej działalność Pogotowia organizował i kierował nią na polecenie okupanta Zbigniew Korosadowicz. Działało ono pod narzuconą przez Niemców nazwą Freiwillige Tatra-Bergwacht, a udzielało pomocy nie tylko turystom niemieckim, ale i polskim, którzy mimo zakazu przybywali w Tatry. Po wojnie TOPR podjął działalność w strukturach PTT.

W 1910 r. powstała Sekcja Przyrodnicza, a w 1911 Sekcja Ludoznawcza.

W 1912 z kolei powstała Sekcja Ochrony Tatr propagująca idee ochrony przyrody poprzez odczyty, spotkania i działalność wydawniczą, popularyzująca ideę utworzenia w Tatrach parku narodowego, organizująca Ochotniczą Straż Górską. W 1914 powstała Sekcja Przyjaciół Zakopanego.

Podczas kolejnych walnych zjazdów dochodziło do licznych prób reformowania zasad funkcjonowania Towarzystwa. W roku 1920 zmieniono nazwę na Polskie Towarzystwo Tatrzańskie. Podczas nadzwyczajnego walnego zjazdu Towarzystwa10 grudnia 1922 r. uchwalono statut gwarantujący wysoką samodzielność oddziałom oraz ustalający sposoby działania Sekcji. W 1932 roku ukazało się nowe prawo o stowarzyszeniach.

Umożliwiało ono istnienie stowarzyszenia jako jednej organizacji prawnej, albo jako federacji stowarzyszeń. Wynikające z tego konieczne zmiany zostały zawarte w nowym statucie Towarzystwa, zatwierdzonym (z wzorcowym statutem oddziału)decyzją wojewody krakowskiego z dnia 5 kwietnia 1935 r. Wg tego statutu Towarzystwo składało się z członków – oddziałów (miejscowych stowarzyszeń) oraz Klubu Wysokogórskiego PTT.

W dniach 5 i 6 maja 1934 r., w Warszawie odbył się kolejny walny zjazd delegatów PTT. Podjęto na nim uchwałę rozpoczynającą proces łączenia z drugim, istniejącym od 1906 roku stowarzyszeniem krajoznawczym – Polskim Towarzystwem Krajoznawczym:
Statut z 1935roku   Dążąc do ściślejszego zespolenia ruchu turystycznego i krajoznawczego w Polsce Zjazd Delegatów PTT uważa za pożądane zbadanie możliwości połączenia PTT z Polskim Towarzystwem Krajoznawczym. W tym celu Zjazd Delegatów PTT poleca Zarządowi Głównemu wyłonienie komisji, która łącznie z odpowiednią komisją PTK przeprowadzi niezbędne prace i potrzebne wnioski na Zarząd Główny. Równocześnie Zjazd Delegatów PTT upoważnia już obecnie Komisję do zastępowania obu Towarzystw w sprawach wspólnych o charakterze ogólnym.

Podobne działania podjęto także w PTK. Podczas zjazdu delegatów 3 czerwca1934 r. uchwalono rozpoczęcie działań zmierzających do połączenia z PTT, a nawet dokonano formalnej zmiany nazwy na Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze poprzez zatwierdzoną2 lutego 1935 r. zmianę statutu. W wyniku braku postępu w rozmowach o połączeniu, PTK wróciło do starej nazwy, jeszcze przed II wojną światową.

W dniu 23 czerwca 1935 r., podczas walnego zjazdu PTT w Stanisławowie, została ustanowiona Górska Odznaka Turystyczna. Uprawnieni do prowadzenia wycieczek na odznakę przewodnicy, w liczbie 204, wykazani w pierwszym spisie stanowiącym załącznik do wydanego w lipcu tegoż roku regulaminu, byli dobierani przez Zarząd Główny na wniosek Komisji GOT i nie podlegali żadnym egzaminom. W zawartych w regulaminie wskazówkach zobowiązywano przewodników do udziału w wychowaniu w znaczeniu turystycznym szerokich rzesz udających się w góry. Przewodnik powinien przy każdej sposobności wpajać w uczestników zasady ideologii ochrony przyrody oraz zasady ochrony urządzeń turystycznych w górach.

Ogółem w latach 1935-1938 379 osób zdobyło 469 odznak GOT różnych stopni. Po wojnie akcję GOT wznowiono w 1948 r. W roku tym zdobyto 52 odznaki, w 1949 już 857. Prawdziwy wzrost ilościowy zdobytych odznak rozpoczął się jednak dopiero od 1950 r., po powstaniu Polskiego Towarzystwa Turystyczno Krajoznawczego, które kontynuowało akcję Górskiej Odznaki Turystycznej. Utworzono jej nowe stopnie i odznaki za powtórzenia. W 2009 roku w Centralnym Ośrodku Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie zostało wręczone wyróżnienie z okazji zdobycia półtoramilionowej Górskiej Odznaki Turystycznej PTTK (licząc łącznie z powtórzeniami).

Po II wojnie światowej, w komunistycznej Polsce, losy stowarzyszeń były skomplikowane. 24 sierpnia 1950 r. Rada Turystyczna przy Ministrze Komunikacji skierowała do stowarzyszeń działających w sferze turystyki korespondencję. Stwierdzano w niej, iż zgodnie z uchwałami Rady z dnia 2 marca i 26 lipca 1950 r. w sprawie zjednoczenia organizacji turystycznych, opracowano schemat nowego stowarzyszenia o nazwie Towarzystwo Krzewienia Turystyki. Zgodnie z treścią owej korespondencji w dniu 30 sierpnia 1950 r. miała odbyć się w Warszawie konferencja, na którą zostali zaproszeni pełnomocni przedstawiciele wymienionych w piśmie stowarzyszeń. Winni oni byli wziąć ze sobą m .in. statut, schemat organizacyjny stowarzyszenia, bilans za rok 1949, spis obiektów turystycznych, zestawienie zatrudnionych pracowników z wykazem płac, wykaz jednostek terenowych, stan zadłużenia podatkowego i świadczeń społecznych oraz zestawienie podjętych prac wydawniczych. Ponieważ program spotkania przewidywał takie sprawy, jak: ustalenie terminów walnych zjazdów połączeniowych, projekt nowego statutu, zagadnienia likwidacji agend stowarzyszeń podlegających połączeniu, inwentaryzację majątków, materiały propagandowe i sprawozdawcze na zjazd połączeniowy oraz plan inwestycji na 1951 rok – rzecz wyglądała na bardzo zaawansowaną.

Stowarzyszeniom PTT oraz PTK, prowadzącym do tego czasu w miarę niezależną od władz państwowych politykę, groziła likwidacja. Próbując zachować dla turystyki polskiej idee Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, a także posiadany przez te stowarzyszenia majątek, podjęto decyzję powrotu do przedwojennej idei i stworzenia jednej organizacji o nazwie Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Ostatnie zjazdy delegatów obu Towarzystw odbyły się w Warszawie 16 grudnia 1950 r. W ich trakcie oba stowarzyszenia rozwiązały się w celu stworzenia – na bazie wniesionego tam swojego dorobku intelektualnego oraz majątku -jednej wspólnej organizacji. Realizując tę ideę, w dniu następnym, 17 grudnia 1950 roku, powołano Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze.

Trudno dzisiaj przecenić znaczenie działań podjętych przez oba wspomniane powyżej stowarzyszenia. W większości społeczny wysiłek wielu pokoleń działaczy oddanych polskiej turystyce dał wspaniały efekt w postaci nie tylko istniejącej do dzisiaj sieci szlaków turystycznych wraz ze standardami ich znakowania oraz schronisk górskich, ale przede wszystkim w postaci ideologii uprawiania turystyki, która sprawdza się także współcześnie. Ich działalność i osiągnięcia to także wspaniała karta historii naszej Ojczyzny, godna upamiętnienia.

Jerzy Kapłon

 

7 odpowiedzi na „140 lat!

  1. turgór pisze:

    Dlaczego nie ustalono jubileuszu na rok 2014.

    Statut ten, zarejestrowany 19 marca 1874 r. przez Namiestnictwo we Lwowie, uznawany jest za formalny akt założenia Towarzystwa.
    Tym bardziej, że 31 maja 1874 r., uchwalono nowy statut wprowadzający zasadnicze zmiany; nazwę której używano przez cały okres istnienia – Towarzystwo Tatrzańskie, oraz umożliwiono tworzenie oddziałów terenowych.

    • 140lat_pttk pisze:

      Uznano akt spisania woli przez założyciel jako datę zalożenia stowarzyszenia. Data ta budzi dyskusję – ale już przed I wojną śwatową działacze Towarzystwa Tatrzańskiego uznali rok 1873 za rok powstania i szanujemy ich wolę

      • turgór pisze:

        Zgoda – to już tradycja.
        I jako tradycja jest własnością społeczną.

      • turgór pisze:

        Dodam, iż w Drugiej Rzeczpospolitej na Jubileuszowych obchodach 50-lecie i 60-lecia podkreślano, że rok 1873 w którym kpt. F. Pławicki podał myśl utworzenia Towarzystwa Tatrzańskiego, jest rozpoczęciem jego działalności.

  2. tyrgór pisze:

    Data 3 sierpnia 1873, utrwalona wielokrotnymi jubileuszami, w przypadku Towarzystwa Tatrzańskiego jest już rocznicowym początkiem powstania organizacji.
    Ale …
    PTTK w swoją tradycję wpisuje także jubileuszowe rocznice powstania Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Idąc tokiem rozumowania prekursorów Tow. Tatrzańskiego – i także PTTK, [nb. nie tylko] – należałoby przyjąć za datę/rok powstania Pol. Tow. Krajoznawczego przynajmniej rok 1904, a może i 1885 kiedy to Aleksander Janowski również podjął myśl zorganizowania miłośników ojcowizny i Ojczyzny.

    • Jerzy Kapłon pisze:

      Szanowni Koledzy.
      Data powstania Galicyjskiego przez kilka miesięcy, później już tylko Towarzystwa Tatrzańskiego budziła nieco wątpliwości. Przyjęliśmy interpretację Pana Profesora Grodziskiego, który w oparciu o obowiązującą wówczas Ustawą o stowarzyszeniach stwierdził w specjalnym opracowaniu dla COTG, że za datę powstania stowarzyszenia przyjmuje się datę zgłoszenia do władzy administracyjnej woli powstania, o ile owa władza przyjmie je bez sprzeciwu. W aktach TT w Muzeum Tatrzańskim jest oryginał pisma zatwierdzającego statut z 31 grudnia 1873 roku z załączonym potwierdzonym statutem bez zmian i sprzeciwu. Zatem 31 grudnia 1873. Do dyskusji zapraszam 23 listopada do Nowego Targu.
      Pozdrawiam
      Jerzy Kapłon COTG PTTK

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>